Od wieków teren dzisiejszego powiatu leszczyńskiego należał do powiatu kościańskiego i ziemi wschowskiej, wyodrębnionej jeszcze przez króla Kazimierza Wielkiego w 1343 r. Kolejne zmiany polityczno-administracyjne zaszły na tej ziemi po drugim rozbiorze Polski, gdy cały ten obszar w styczniu 1793 r. dostał się w posiadanie Prus. Teren przyszłego powiatu leszczyńskiego znalazł się w departamencie poznańskim w obrębie powiatów wschowskiego i kościańskiego. W Lesznie pierwsze kroki przebudowy samodzielnych struktur powiatowych poczyniono jeszcze przed reorganizacją z 1887 r., powołując w 1849 r. sąd powiatowy i przysięgłych.
Na przełomie września i października 1887 r. nastąpiła reorganizacja administracji terytorialnej, która Leszno podniosła do rangi miasta powiatowego – siedziby powiatu leszczyńskiego. Dotychczasowy podział administracyjny utrudniał władzom powiatowym zajmowanie się wszystkimi przejawami życia w powiecie. Jednakże głównym powodem podziału kilku największych powiatów prowincji poznańskiej było „przeciwstawienie się wzrostowi elementu polskiego”. Nowe władze miały być ośrodkiem germanizacji. We władzach zatrudniano Niemców znanych z nieprzejednanej postawy wobec ludności polskiej. Nastąpił podział ówczesnego powiatu wschowskiego na dwie jednostki administracyjne: powiat wschowski i powiat leszczyński o obszarze 524,7 km². 30 września 1887 r. starosta wschowski dr Günther oficjalnie pożegnał się z pracownikami odchodzącymi do nowego urzędu w Lesznie. 2 października 1887 r. Leszno stało się nową siedzibą starostwa.
Pierwszym starostą został mianowany w 1888 r. Hans von Hellmann. Do Leszna zaczęli napływać nowi urzędnicy, co przyczyniło się do zarysowania urzędniczego charakteru miasta. W pierwszych dziesięciu latach XX wieku zaczęło działać w Lesznie większość najważniejszych urzędów państwowych i powiatowych. Powiat leszczyński od północy sąsiadował z powiatem śmigielskim i kościańskim. Od wschodu z powiatem gostyńskim, od południa graniczył z powiatem górowskim, a na zachodzie z powiatem wschowskim. Utworzenie powiatu leszczyńskiego przyczyniło się do wzrostu ludnościowego i gospodarczego (w 1890 r. powiat liczył 38.980 mieszkańców, a w 1905 42 467 mieszkańców). W czasach zaboru pruskiego funkcję landratów pełnili jeszcze: Arnold von Rosenstiel i Siegfried von Kardorff.
Niniejsza publikacja powstała z okazji 90 rocznicy powstania powiatu leszczyńskiego w odrodzonej Polsce.
Tekst i redakcja: Łukasz Borowiak, Elżbieta Olender Korekta: Barbara Tomczyk